1-     بعضی از فعل ها  فقط از یک قسمت تشکیل شده اند . اما بعضی دیگر دو قسمتی هستند به فعل های نوع دوم « غیر ساده » می گویند .

نوع هر کدام از فعل های زیر را مشخص کنید .

به عهده می گیرد – فرا می رسند – نمی بینم – بر می خیزیم – دیده باشند -  گفتند – می آموزند – می روند – مرمت می کنند .

فعل ساده ..................................................................................................................................................................................

فعل غیر ساده ................................................................................................................................................................................

2-     مفعول به کسی یا چیزی می گویند که کار بر روی  ا و واقع شده باشد . مفعول بیش تر مواقع قبل ا ز ( را ) می آید .

راه های شناخت مفعول : برای معلوم کردن مفعول جواب سوال (( چه چیزی را یا چه کسی را + فعل جمله + ؟ )) مفعول است .

مفعول ها را در جمله های زیر مشخص کنید .

لیلا مسواک را خرید .                              در خودرو را بستم .                  کتاب ریاضی خواندم .

ایرانیان دروازه های شهر را به روی دشمنان باز نکردند .

زهرا میوه ها را روی زمین گذاشت .                              من برادرم را به شهربازی می بردم .

به کلی رشته ی امید بگسست .                  سطح آب از گاهواره اش خوش تر است .

ما به دریا حکم طوفان می دهیم .                 یک قطره از دل من ، بر روی دفتر افتاد .

3-     کلمات جمع را مشخص کنید و مفرد آن را بنویسد .

نکته : اسم جمع اسمی است که در ظاهر مفرد است اما مفهوم جمع دارد . مانند : طایفه ، مردم ، خانواده ، امت ، لشکر ، ملت ، سپاه ، . . .

اسم ها را به دو روش جمع می بندیم با جمع سالم هستند و یا جمع مکسر .

جمع های سالم ، اسم های هستند که با ( ها ) ، ( ان ) ، و یا ( ات ) جمع بسته  شده باشد . و اگر نشانه ی جمع را از پایان کلمه برداریم به طور سالم باقی می ماند .

جمع مکسر : بعضی از کلمه ها در زمان جمع بستن هیچ علامت مشخصه ای ندارد ، بلکه شکل مفرد آن تغییراتی ایجاد می شود . البته این نوع جمع بستن مخصوص زبان عربی دارد .

گرایش ها – تعطیلات – جوانب – ابیات – جزایر – فنون – رعایا – موزه ها – بازوان – آشنایان – اعضا -  قوانین – کتب – معادن

.............................................................................................................................................................................................................

4-     اسم ساده : اسمی است که از یک جز ساخته شده است و نمی توان آن را به بخش های مختلف تقسیم کرد مانند : قلم ، میز

اسم غیر ساده : بعضی  از اسم ها  دو یا چند قسمتی جزیی هستند و می توانیم آن ها را جدا کنیم مانند : جانبازان ، نمکدان ، نمازخانه

اسم های ساده و غیر ساده را مشخص کنید .

بینا – گلستان – سارا – ستمگر – نمایشگاه – قالب – موشک – عروسک – روباه – دلاور – قطره – شامگاهان – علما – فنون

اسم ساده : ..................................................................................................................................................................................................

اسم غیر ساده :...............................................................................................................................................................................................

5-     کلمه های متشابه : به کلمه هایی می گویند که از نظر تلفظ یکسان هستند اما از نظر معنی و شکل املایی با هم فرق می کند .

معنی هر کدام از کلمه های متشابه را بنویسید .

حیات : ........................................................... حیاط : ......................................................................

خوار : .............................................................. خار : .............................................................................

خیش : ......................................................... خویش : .................................................................................

صواب : ..................................................... ثواب :................................................................................................

نصر : ................................................................نثر : ..............................................................................................

غازی : ............................................................ قاضی : .........................................................................................

غریب : ........................................................... قریب : ...................................................................................

6-     هم خانواده در عربی : به کلمه هایی می گویند که از یک ریشه گرفته شده باشند و حرف اصلی آن کلمه در کلمه های هم خانواده اش پشت سر هم بیایند .

برای هر کدام از کلمه های زیر دو یا بیش تر هم خانواده بنویسد . .

رابط :............................................................ عامل :.....................................................................

عجله : ................................................. تدریس : ........................................................................

تعلیم : ........................................تحمیل : ...................................................................................

حاکم : ............................................................... شهرت : ........................................................

قضا : .........................................................حبس : ...............................................................

مشتاق : ............................................. لطیف : .............................................................................

7-     انواع جمله های در زبان فارسی عبارتند از : جمله ی خبری ، جلمه ی امری ، جمله ی پرسشی ، جمله ی تعجبی

جمله ی خبر ی : در این گونه جمله ها وقوع کاری یا پذیرفتن حالتی خبر می دهیم .

جمله ی امری : جمله ای که در آن انجام دادن یا ندادن کاری و پذیرفتن یا عدم پذیرش حالتی را طلب می کند .

جمله ی پرسشی : در این نوع جمله ها درباره ی کاری یا موضوعی پرسشی به عمل می آید .

جمله ی تعجبی : در این نوع از جمله ها ؛ یکی از عواطف انسانی خود را از قبیل ( تعجب ،  خشنودی ، تاسف ، آرزو ، خشم و دعا ) بیان می شود که در پایان آن علامت ! می آید .

نوع هر کدام از جمله های زیر را بنویسد .( علامت مناسب پایان آن را بنویسید )

آزادی خرمشهر آرزوی همه ی مردم ایران بود .                        چه رزمندگان دلاوری .

نگران نباش مومن ! مطمئن باش                                            فرمانده بچه ها چه می گویند

خدا را در دل خود جوی یک چند                                         عالم بی عمل به چه ماند

بخور تا توانی به بازوی خویش                                      بدین دست و پای از کجا می خورد

8-     تعداد جملات : برای شمارش باید  شبه جمله ، اصوات و  منادا و تعداد فعل های موجود را محاسبه کنید

شبه جمله : کلمه یا عبارتی که شبیه به جمله بوده و در شمارش جمله به حساب می آید . بدون فعل یا فعل در آن مخفی است که به دو نوع

اصوات و منادا تبدیل می شود .

اصوات : به کلمه هایی می گویند که برای بیان یکی از عواطف انسانی به کار می رود مثل : به به ! آفرین ! دریغا ! خوشا ! .سلام  ...

منادا : هر گاه بعد از حرف ندا مانند ( ای – یا – ایا – الف .....) منادا نامیده می شود و می توان آن را یک جمله به حساب آورد  مانند: ای یاران

تعداد جمله ها را در هر عبارت مشخص کنید .

خدایا در زبان من صواب آر – دعای بنده ی خود مستجاب آر

الها ، جز تو ، ما کس را نخواهیم – از آن رو در پناهت می پناهیم

دانشمند گفت : دوست گرامی ! اکنون در بستر بیماری ، چه جای پرسش است ؟

چه کویم گه این بچه ی دیو کیست – پلنگ دو رنگ است یا خود پری است

این چرا کردم چرا دادم پیام ؟ - سوختم بیچاره را زین گفت خام

گفت : به به ! چقدر زیبایی –  چه سری ! چه دمی ! عجب پایی !

به زیر پای صیاد و به سر باز – نه بنشستن صلاح است و نه پرواز

یکی را گفتند : « عالم بی عمل به چه ماند ؟» گفت : « به زنبور بی عسل »

سطح آب از گاهوارش خوش تر است – دایه اش سیلاب و موجش مادر است

دل اگر خداشناسی ، همه در رخ علی بین – به علی شناختم من ، به خدا قسم ، خدا را

گفت طوطی  : « ارمغان بنده کو ؟ -- آن چه گفتی و آن چه دیدی بازگو ! »

آن یکی طوطی ز دردت بوی برد – زهره اش بدرید و لرزید و بمرد

لقمان را گفتند : « ادب از که آموختی ؟ » گفت : « از بی ادبان .»